postgraduate-prep/mistakes/math/04_积分.md

172 lines
5.6 KiB
Markdown
Raw Blame History

This file contains ambiguous Unicode characters

This file contains Unicode characters that might be confused with other characters. If you think that this is intentional, you can safely ignore this warning. Use the Escape button to reveal them.

## 错题记录
### 题目 01
若反常积分
$$\int_0^{+\infty} \frac{\ln x}{(1+x)\,x^{1-p}}\,dx$$
收敛,则 $p$ 的取值范围是?
### 错误原因
忽视该积分是**混合型反常积分**$x=0$ 为瑕点且有 $+\infty$ 上限),只分析了某一端的敛散条件,未同时考虑两端的约束取交集。
### 正确答案
$$0 < p < 1$$
**解法(比较判别法的极限形式)**
将被积函数改写为
$$f(x) = \frac{\ln x}{(1+x)\,x^{1-p}} = \frac{x^{p-1}\ln x}{1+x}$$
由于 $\ln x$ $x=0$ $x=+\infty$ 处均为奇点需分别构造比较函数利用极限形式比较判别法$\displaystyle\lim \frac{f}{g} = l$判定敛散
---
**1$x \to 0^+$ 瑕积分**
取比较函数
$$g_1(x) = -x^{p-1}\ln x \quad (> 0 \text{ for } x \in (0,1))$$
求比值极限:
$$\lim_{x \to 0^+} \frac{f(x)}{g_1(x)}
= \lim_{x \to 0^+} \frac{x^{p-1}\ln x}{(1+x)} \cdot \frac{1}{-x^{p-1}\ln x}
= \lim_{x \to 0^+} \frac{-1}{1+x} = -1$$
由于 $0 < \left| -1 \right| < +\infty$由极限形式比较判别法$f$ $g_1$ $x=0$ **同敛散**。
现判 $g_1$ 的敛散性分部积分
$$\int_0 -x^{p-1}\ln x\,dx = -\frac{x^p}{p}\ln x \Big|_0 + \frac{1}{p}\int_0 x^{p-1}dx
= -\frac{x^p}{p}\ln x \Big|_0 + \frac{x^p}{p^2}\Big|_0$$
$p > 0$ 时 $\displaystyle\lim_{x \to 0^+} x^p\ln x = 0$,积分收敛;
当 $p \le 0$ 时 $\displaystyle\lim_{x \to 0^+} x^p\ln x = -\infty$(或不存在),积分发散。
故 $x \to 0^+$ 端收敛当且仅当
$$p > 0$$
---
**2$x \to +\infty$ 端(无穷限积分)**
取比较函数
$$g_2(x) = \frac{\ln x}{x^{2-p}} \quad (> 0 \text{ for } x > 1)$$
求比值极限:
$$\lim_{x \to +\infty} \frac{f(x)}{g_2(x)}
= \lim_{x \to +\infty} \frac{x^{p-1}\ln x}{1+x} \cdot \frac{x^{2-p}}{\ln x}
= \lim_{x \to +\infty} \frac{x}{1+x} = 1$$
由于 $0 < 1 < +\infty$由极限形式比较判别法$f$ $g_2$ $x=+\infty$ **同敛散**。
现判 $g_2$ 的敛散性分部积分
$$\int^{+\infty} \frac{\ln x}{x^{2-p}}\,dx
= -\frac{\ln x}{(1-p)x^{1-p}}\Big|^{+\infty} + \frac{1}{1-p}\int^{+\infty} \frac{dx}{x^{2-p}}$$
$p < 1$ $1-p > 0$)时:
- $\displaystyle\lim_{x \to +\infty} \frac{\ln x}{x^{1-p}} = 0$(幂次 $1-p > 0$ 支配对数),第一项趋于 $0$
- $\displaystyle\int^{+\infty} \frac{dx}{x^{2-p}}$ 收敛($2-p > 1$),第二项收敛
当 $p \ge 1$ 时积分发散。
故 $x \to +\infty$ 端收敛当且仅当
$$p < 1$$
---
**3综合**
取两端的交集
$$\boxed{0 < p < 1}$$
---
#### ε-δ 严格证明(比值审敛思路)
核心思路对两端分别取 $\ln x$ 消去因子」$\varepsilon_1, \varepsilon_2 > 0$,用不等式放缩将 $f$ 夹在可积的幂函数之间,以比值审敛的本质完成严格证明。
设 $0 < p < 1$。 $p$ 满足条件的两个正数
$$\varepsilon_1 = \frac{p}{2} > 0, \qquad \varepsilon_2 = \frac{1-p}{2} > 0$$
将积分分拆为两段:
$$I = \int_0^{+\infty} f(x)dx = \underbrace{\int_0^1 f(x)dx}_{I_1} + \underbrace{\int_1^{+\infty} f(x)dx}_{I_2}$$
---
**A$I_1$ 的收敛性($x \to 0^+$**
由 $\displaystyle\lim_{x \to 0^+} x^{\varepsilon_1} \ln x = 0$,存在 $\delta \in (0, 1]$,使得当 $0 < x < \delta$
$$|x^{\varepsilon_1} \ln x| < 1 \quad\Longrightarrow\quad |\ln x| < x^{-\varepsilon_1}$$
$x \in (0, \delta)$ $1+x \ge 1$ $\dfrac{1}{1+x} \le 1$从而
$$|f(x)| = \frac{|\ln x| \cdot x^{p-1}}{1+x}
\le |\ln x| \cdot x^{p-1}
< x^{-\varepsilon_1} \cdot x^{p-1}
= x^{p-1-\varepsilon_1}$$
由于 $\varepsilon_1 = \dfrac{p}{2}$,故 $p-1-\varepsilon_1 = \dfrac{p}{2} - 1$。
因为 $p > 0$,有 $\dfrac{p}{2} - 1 > -1$,故 $\displaystyle\int_0^{\delta} x^{p/2-1}\,dx$ 收敛。由比较判别法,$|f(x)|$ 在 $(0, \delta)$ 上可积,即 $I_1$ 绝对收敛。
---
**B$I_2$ 的收敛性($x \to +\infty$**
由 $\displaystyle\lim_{x \to +\infty} \frac{\ln x}{x^{\varepsilon_2}} = 0$,存在 $M > 1$,使得当 $x > M$ 时:
$$\left|\frac{\ln x}{x^{\varepsilon_2}}\right| < 1 \quad\Longrightarrow\quad |\ln x| < x^{\varepsilon_2}$$
$x > M \ge 1$,有 $1+x \ge x$,故 $\dfrac{1}{1+x} \le \dfrac{1}{x}$,从而:
$$|f(x)| = \frac{|\ln x| \cdot x^{p-1}}{1+x}
\le \frac{|\ln x| \cdot x^{p-1}}{x}
= |\ln x| \cdot x^{p-2}
< x^{\varepsilon_2} \cdot x^{p-2}
= x^{p-2+\varepsilon_2}$$
由于 $\varepsilon_2 = \dfrac{1-p}{2}$,故 $p-2+\varepsilon_2 = p-2 + \dfrac{1-p}{2} = \dfrac{p-3}{2}$。
为验证 $\displaystyle\int_M^{+\infty} x^{p-2+\varepsilon_2}\,dx$ 收敛 $p-2+\varepsilon_2 < -1$
$$p - 2 + \frac{1-p}{2} < -1
\;\Longrightarrow\; \frac{2p-4+1-p}{2} < -1
\;\Longrightarrow\; \frac{p-3}{2} < -1
\;\Longrightarrow\; p < 1$$
$p < 1 \,\checkmark$ $\displaystyle\int_M^{+\infty} x^{p-2+\varepsilon_2}\,dx$ 收敛由比较判别法$|f(x)|$ $(M, +\infty)$ 上可积 $I_2$ 绝对收敛
---
**C结论**
$I_1$ $I_2$ 均绝对收敛 $\;\Longrightarrow\;$ 原积分 $I$ 收敛
综上反常积分收敛当且仅当 $\boxed{0 < p < 1}$。
---
### 知识点
- 反常积分的极限形式比较判别法比值审敛选取 $g(x)$ 使 $\displaystyle\lim \frac{f}{g}$ 为非零有限值转化为 $g$ 的敛散判定
- 混合型反常积分的分段审敛思路
- 瑕积分审敛$x \to 0^+$ 时比较基准 $\displaystyle\int_0 \frac{1}{x^q}dx$$q < 1$ 收敛
- 无穷限积分审敛$x \to +\infty$ 时比较基准 $\displaystyle\int^{+\infty} \frac{1}{x^q}dx$$q > 1$ 收敛)
- $\ln x$ 因子不改变积分敛散性的临界值,但在 $=$ 临界值时会导致发散