## 笔记记录 ### 要点 01 - 一阶可分离变量方程 #### 标准形式 $$ \frac{dy}{dx} = g(x)h(y) $$ #### 解法 分离变量后两边积分: $$ \int \frac{dy}{h(y)} = \int g(x) \, dx + C $$ 注意 $h(y)=0$ 的特解可能丢失。 --- ### 要点 02 - 一阶齐次方程 #### 标准形式 $$ \frac{dy}{dx} = \varphi\!\left(\frac{y}{x}\right) $$ #### 解法 令 $u = \dfrac{y}{x}$,则 $y = ux$,$\dfrac{dy}{dx} = u + x\dfrac{du}{dx}$,代入得: $$ u + x\frac{du}{dx} = \varphi(u) \quad\Longrightarrow\quad \frac{du}{\varphi(u)-u} = \frac{dx}{x} $$ 化为可分离变量方程求解。 --- ### 要点 03 - 一阶线性微分方程 #### 标准形式 $$ y' + P(x)y = Q(x) $$ #### 解法(常数变易法) 1. 先解齐次方程 $y' + P(x)y = 0$,得通解 $y = Ce^{-\int P(x)dx}$ 2. 将常数 $C$ 变易为函数 $C(x)$,代入原方程得: $$ y = e^{-\int P(x)dx} \left( \int Q(x) e^{\int P(x)dx} \, dx + C \right) $$ #### 记忆公式 通解为 $y = e^{-\int P\,dx}\left(\int Q e^{\int P\,dx}dx + C\right)$,即 $y = \dfrac{1}{\mu}\left(\int Q\mu\,dx + C\right)$,其中 $\mu = e^{\int P\,dx}$ 为积分因子。 --- ### 要点 04 - 伯努利方程 #### 标准形式 $$ y' + P(x)y = Q(x)y^n \quad (n \neq 0, 1) $$ #### 解法 令 $z = y^{1-n}$,则 $z' = (1-n)y^{-n}y'$,代入后化为一阶线性方程: $$ z' + (1-n)P(x)z = (1-n)Q(x) $$ --- ### 要点 05 - 可降阶的高阶微分方程 #### 类型一:$y^{(n)} = f(x)$ 直接逐次积分 $n$ 次。 #### 类型二:$y'' = f(x, y')$(不显含 $y$) 令 $p = y'$,则 $y'' = p'$,方程化为 $p' = f(x, p)$,为一阶方程。 #### 类型三:$y'' = f(y, y')$(不显含 $x$) 令 $p = y'$,则 $y'' = \dfrac{dp}{dx} = \dfrac{dp}{dy}\cdot\dfrac{dy}{dx} = p\dfrac{dp}{dy}$,方程化为 $p\dfrac{dp}{dy} = f(y, p)$,为一阶方程。 --- ### 要点 06 - 常系数齐次线性微分方程 #### 标准形式 $$ y^{(n)} + a_1 y^{(n-1)} + \cdots + a_{n-1}y' + a_n y = 0 $$ 其中 $a_1, \dots, a_n$ 为常数。 #### 解法——特征方程法 设 $y = e^{rx}$,代入得**特征方程**: $$ r^n + a_1 r^{n-1} + \cdots + a_{n-1} r + a_n = 0 $$ #### 解的形式 | 特征根 | 通解中的对应项 | |:---|:---| | 单实根 $r$ | $C e^{rx}$ | | $k$ 重实根 $r$ | $(C_1 + C_2 x + \cdots + C_k x^{k-1}) e^{rx}$ | | 单重复根 $\alpha \pm i\beta$ | $e^{\alpha x}(C_1 \cos\beta x + C_2 \sin\beta x)$ | | $k$ 重复根 $\alpha \pm i\beta$ | $e^{\alpha x}\big[(C_1 + C_2 x + \cdots + C_k x^{k-1})\cos\beta x + (D_1 + D_2 x + \cdots + D_k x^{k-1})\sin\beta x\big]$ | 二阶特例:$y'' + py' + qy = 0$ 的特征方程 $r^2 + pr + q = 0$: - $\Delta > 0$:$y = C_1 e^{r_1 x} + C_2 e^{r_2 x}$ - $\Delta = 0$:$y = (C_1 + C_2 x)e^{r x}$ - $\Delta < 0$:$y = e^{\alpha x}(C_1 \cos\beta x + C_2 \sin\beta x)$ --- ### 要点 07 - 常系数非齐次线性微分方程 #### 标准形式 $$ y^{(n)} + a_1 y^{(n-1)} + \cdots + a_n y = f(x) $$ #### 解的结构 非齐次通解 = 齐次通解 + 非齐次特解: $$ y = \bar{y} + y^* $$ #### 待定系数法——$f(x)$ 的两种形式 **形式一**:$f(x) = P_m(x) e^{\lambda x}$ 设特解 $y^* = x^k Q_m(x) e^{\lambda x}$,其中: - $k$ 为 $\lambda$ 作为特征根的重数($k=0,1,2$) - $Q_m(x)$ 为 $m$ 次待定多项式 **形式二**:$f(x) = e^{\alpha x}\big[P_l(x)\cos\beta x + P_n(x)\sin\beta x\big]$ 设特解 $y^* = x^k e^{\alpha x}\big[R_m(x)\cos\beta x + S_m(x)\sin\beta x\big]$,其中: - $m = \max(l, n)$ - $k$ 为 $\alpha \pm i\beta$ 作为特征根的重数($k=0,1$) - $R_m, S_m$ 为 $m$ 次待定多项式 --- ### 要点 08 - 欧拉方程 #### 标准形式 $$ x^n y^{(n)} + a_1 x^{n-1} y^{(n-1)} + \cdots + a_{n-1} x y' + a_n y = f(x) $$ #### 解法 令 $x = e^t$(或 $t = \ln x$),记 $D = \dfrac{d}{dt}$,则: $$ \begin{aligned} x y' &= D y \\ x^2 y'' &= D(D-1)y = D^2 y - D y \\ x^3 y''' &= D(D-1)(D-2)y \end{aligned} $$ 将原方程化为以 $t$ 为自变量的常系数线性微分方程求解,再将 $t = \ln x$ 代回。