diff --git a/subjects/math/04_积分_三角函数.md b/subjects/math/04_积分_三角函数.md index 41d46d9..d24bc85 100644 --- a/subjects/math/04_积分_三角函数.md +++ b/subjects/math/04_积分_三角函数.md @@ -72,6 +72,39 @@ $$ 适用类型:$R(\sin x, \cos x)$(有理函数形式) +#### 万能代换判别式分析 + +对于 $\displaystyle\int \frac{dx}{a + b\cos x}$,令 $t = \tan\frac{x}{2}$,代入万能代换公式得: + +$$\int \frac{dx}{a + b\cos x} = \int \frac{2\,dt}{(a+b) + (a-b)t^2}$$ + +记 $A = a + b$,$B = a - b$,则积分化为 + +$$2\int \frac{dt}{A + B t^2}$$ + +其判别式为 $D = AB = (a+b)(a-b) = a^2 - b^2$。 + +| $D$ 的符号 | $A,B$ 关系 | 分母 $A+Bt^2$ | 积分结果类型 | +|------------|-----------|---------------|------------| +| $D > 0$($a^2 > b^2$)| $A,B$ 同号 | 恒正/恒负,无奇点 | $\arctan$ 型 | +| $D = 0$($a^2 = b^2$)| $A$ 或 $B = 0$ | 退化为常数或 $t^2$ | $\tan$/多项式 | +| $D < 0$($a^2 < b^2$)| $A,B$ 异号 | $A+Bt^2$ 可为零 | $\operatorname{artanh}$ / $\ln$ 型 | + +**直观理解**:原分母 $a + b\cos x$ 在实数域上是否恒不为零: + +- 若 $|a| > |b|$:$|b\cos x| \le |b| < |a|$,$a + b\cos x$ 永不等于零,积分处处有限 → $\arctan$ +- 若 $|a| < |b|$:存在 $x$ 使 $\cos x = -a/b$,分母为零 → 积分出现奇点 → 结果为 $\ln$ / $\operatorname{artanh}$ + +**公式**: + +$D > 0$($a^2 > b^2$): +$$\int \frac{dx}{a + b\cos x} = \frac{2}{\sqrt{a^2 - b^2}} \arctan\!\left( \sqrt{\frac{a-b}{a+b}}\;\tan\frac{x}{2} \right) + C$$ + +$D < 0$($a^2 < b^2$): +$$\int \frac{dx}{a + b\cos x} = \frac{1}{\sqrt{b^2 - a^2}} \ln\left| \frac{\sqrt{b+a} + \sqrt{b-a}\tan\frac{x}{2}}{\sqrt{b+a} - \sqrt{b-a}\tan\frac{x}{2}} \right| + C$$ + +> **核心结论**:万能代换虽然能把所有三角有理式化为有理分式,但结果的 **形式**($\arctan$ vs $\ln$)由判别式 $a^2 - b^2$ 正负决定。不区分 |a| 与 |b| 大小直接套公式会写出不成立的结果。 + #### 常用结论 $$